جو تیم ملی ایران نسبت به ٤ سال پیش كاملا فرق كرده. تیم كی روش دیگر آن محبوب ٤ سال پیش نیست: تیمی كه منتقدین می ترسیدند از آن انتقاد كنند. حالا هواداران تیم ملی خودشان جلوتر از منتقدین قرار گرفته اند و در برهه ای كه خیلی ها می گویند فقط باید از تیم ملی حمایت كرد، از كی روش و انتخاب هایش انتقاد می كنند. دوشنبه شب قبل از بازی تداركاتی ایران و تركیه كه به شكست ٢ بر یك ایران انجامید، هواداران ایرانی حاضر در استادیوم استقبال عجیبی از كی روش كردند. سرمربی تیم ملی یك ساعت قبل از مسابقه به زمین آمد تا كیفیت چمن را وارسی كند اما واكنش هواداران برای او كمی گران تمام شد. هوادارانی كه از اتفاقا تعداد قابل توجهی داشتند، یك صدا نام سیدجلال حسینی، مدافع مغضوب كی روش را فریاد زدند: احتمالا به نشانه اعتراض به سرمربی پرتغالی كه نام او را پیش از اردوی تركیه خط زد. 
    بازی كه شروع شد، تشویق پیش از بازی تماشاگران رنگ و بوی دیگری به خود گرفت. تیم ملی در دقیقه پنج درست از همانجایی كه جانشین سیدجلال بازی می كرد، ضربه خورد و خیلی زود از رقیب همسایه عقب افتاد.
روزبه چشمی كه به خواست كی روش یك خط عقب آمده بود و در قلب دفاع بازی می كرد، تبدیل شد به مظنون اولیه شكست. او روی گل دوم هم جا ماند تا هواداران بلافاصله و این بار با صدایی رساتر نام كاپیتان خط خورده پرسپولیس را فریاد بزنند. چشمی آخرین بار در تیم ملی امید بود كه به قلب دفاعی رفت و با بازی ضعیف خود در این پست-برخلاف بازی های جاندارش در پست هافبك دفاعی- موجبات نرسیدن تیم امید به المپیك را فراهم آورد. مشكلات خط دفاعی ایران در بازی با تركیه البته تنها به ضعف چشمی در پست دفاع وسط بر نمی گشت. رامین رضاییان هم عملكرد خوبی در جناح راست خط دفاعی نداشت. جایی كه هواداران منتقد تیم ملی اعتقاد دارند وریا غفوری باید بازی كند. وریا یكی از بهترین بازیكنان استقلال در فصل اخیر بود كه اولین بار خود كی روش او را به تیم ملی دعوت كرد. اما حالا و در زمانی كه غفوری در اوج قرار دارد، به اردو فراخوانده نشده است. كی روش پیش از عزیمت به استانبول، دلیل عدم دعوت از غفوری را تغییر پست او در چندبازی اخیر استقلال اعلام كرد. سرمربی پرتغالی اعتقاد داشت وقتی وریا در باشگاهش یك خط جلوتر بازی می كند، نمی تواند در خط دفاعی تیم ملی بازدهی مناسبی داشته باشد. این در حالی است كه رامین رضاییان كه دوشنبه شب جای غفوری را گرفت، در بیشتر بازی های فصل در باشگاهش در پست وینگر بازی می كرد! 
     
    كی روش تیم اصلی اش را لو نداد؟ 
    عدم هماهنگی خط دفاعی تیم ملی درآستانه جام جهانی حالا خیلی ها را نگران كرده است. برخی از نزدیكان تیم ملی و روزنامه نگارانی كه رابطه خوبی با كی روش دارند، معتقدند كی روش با نیت قبلی، بازیكنان اصلی مدنظرش را بازی نداده تا دست رقبا را در پوست گردو بگذارد. با این همه به نظر می رسد این نكته دست كم در مورد خط دفاعی تیم ملی مصداق ندارد. راز نگه داشتن تاكتیك های یك تیم در فاز هجومی معنا دارد. جایی كه سرمربی می خواهد نحوه به گل رسیدن تیمش را از چشم سرمربیان رقیب دور نگه دارد تا پادزهر آن كشف نشود. اما وقتی كی روش می خواهد جوانگرایی كند و مدافعانی جوان را در جام جهانی بازی دهد، چرا نباید در بازی های تداركاتی چند هفته به آغاز جام، آنها را با همدیگر بازی دهد و هماهنگ شان كند؟
     
    عملكرد امیدواركننده در فاز هجومی 
    تیم ملی البته در فاز تهاجمی عملكرد بهتری نسبت به بازی های قبلش داشت. انتقال توپ از دفاع به حمله بهتر انجام شد و ایران موقعیت های خوبی خلق كرد. تیم به وضوح هجومی تر از ٤ سال پیش بازی می كند و همین بارقه هایی از امید را در دل هواداران تیم ملی روشن كرده است. با این همه كی روش كه به گفته خودش برخی از بازیكنان را به دلیل تغییر پست شان دعوت نكرده، دوشنبه شب، مسعود شجاعی را در پست هافبك دفاعی بازی داد و انصاری فرد مهاجم را به خط میانی آورد: تصمیمی كه البته جواب نداد. ایران در بازی اولش با مراكش، سعید عزت اللهی را به دلیل محرومیت انضباطی در اختیار ندارد و همین باعث شده تا پیدا كردن جانشین او تبدیل به یكی از سوالات بزرگ كی روش شود. 
     
    واكنش اسپانیایی ها 
    بازی ایران با تركیه از چشم رسانه های رقیب هم دور نمانده. از جمله روزنامه آ. اس اسپانیا كه دیروز نوشته بود: تركیه ایران ضعیف را غرق كرد. تحلیلگر این روزنامه اعتقاد داشت تركیه در حال حاضر حسابی با روزهای اوجش فاصله دارد و تیمی است در دوران بازسازی و بردش مقابل ایران كمی دور از انتظار بوده. او نوشته بود: «ایران در دیداری كه چهره ضعیفی از خود به نمایش گذاشت، بازی را به تركیه واگذار كرد. شاگردان كی روش نشان دادند كه اگر قصد دارند اندك ترسی به رقبای شان در جام جهانی بدهند، باید در بسیاری از زمینه ها بهتر شوند. آنها مقابل تركیه حرف خاصی برای گفتن نداشتند.»
     
    تیم ملی نیاز به تقویت دارد 
    كی روش حالا ٣ هفته فرصت دارد تا ضعف های تیم ملی را بپوشاند. بازی بعدی تیم ملی ایران البته معلوم نیست با كدام تیم است و برگزاری مسابقه تداركاتی با یونان در هاله ای از ابهام قرار دارد اما هرچه كه هست، سرمربی تیم ملی باید پشت انتخاب هایش بایستد و آنها را هماهنگ كند. مطمئنا همه ما خیلی دوست داریم در فاصله كوتاه باقی مانده تا جام جهانی از تیم ملی حمایت كنیم، اما اگر واقع بین باشیم، حمایت بی چون وچرا از این تیم نمی تواند به آن كمكی كند. ایران چند سالی است كه لقب بهترین تیم آسیا را یدك می كشد، اما ممكن است با وضعیت آمادگی ای كه دارد، نه تنها بهترین نتیجه آسیایی ها در جام جهانی را نگیرد، بلكه تبدیل به بدترین تیم قاره كهن در روسیه شود.



حالا بیش از ٢٤ ساعت از قرعه كشی جام جهانی ٢٠١٤ گذشته و بهتر می توان درباره چیزی كه در كاخ كرملین رخ داد، نظر داد. من فكر می كنم ایران در گروهی قرار گرفته كه باب میل كارلوس كی روش است. او مطمئنا از این قرعه نمی تواند ناراحت باشد. فرصت این را دارد كه كیفیت تیمی كه ساخته را به رخ جهان بكشد. مهم تر از آن، این است كه او هر نتیجه ای كه در روسیه بگیرد، لقب بازنده را دریافت نخواهد كرد. اگر تیم ملی ایران موفق شد تابستان آینده نتایج دور از انتظاری كسب كند و یقه بزرگانی مثل پرتغال و اسپانیا را بگیرد كه ماموریتی به تمام معنا غیرممكن را انجام داده و در فوتبال ایران بت می شود. در سطح جهان هم او سال های سال مورد تحسین قرار می گیرد. اما اگر در روسیه چیزها آن طوری پیش برود كه منجر به حذف ایران در مرحله گروهی شود، او باز هم لقب بازنده را نمی گیرد چراكه در گروهی حذف شده كه پرتغال و اسپانیا در آن حضور داشتند. یكی از آنها قهرمان مسابقات یورو ٢٠١٦ شده و دیگری در جام جهانی ٢٠١٠ قهرمان جهان شد و حالا دوباره می خواهد تاج و تخت را از آلمانی كه جام قبلی را برد، برباید. كی روش هر نتیجه ای مقابل این دو تیم بگیرد سرش را می تواند بالا نگه دارد. بازی مهم برای او بی شك بازی با مراكش خواهد بود. سرمربی پرتغالی چند سالی می شود كه تیمش را طوری تمرین داده كه آماده بازی های بزرگ مقابل تیم های تهاجمی است. از جمله آرژانتین كه در جام جهانی قبل تا دقیقه نود متوقف شده بود. به نظر برای بازی با اسپانیا و پرتغال هم كی روش و شاگردانش حداقل نقشه راه را می دانند: دفاع منسجم و ضدحمله های برق آسا. اما بازی با مراكش چه؟ ایران اگر می خواهد به رویا پردازی اش ادامه دهد باید از این بازی با ٣ امتیاز خارج شود و این یعنی چیزی فراتر از دفاع و ضدحمله جلوی تیم هایی كه علاقه به داشتن مالكیت توپ دارند. آیا كی روش در این چند ماه پلن بی یا راه دومی را با شاگردانش تمرین می كند؟ آیا او می تواند در بازی اول ما را پیروز كند و همچنان امیدهای مان را زنده نگه دارد؟ چالش اصلی كی روش در روسیه شاید همین باشد.
این یادداشت در روزنامه اعتماد مورخ 12 آذر 96 به چاپ رسیده.



بیش از دو هفته از قرعه كشی جام جهانی ٢٠١٨ گذشته و هنوز اهالی فوتبال درگیر آن هستند. جام جهانی مهم ترین اتفاق پیش روی فوتبال ایران است و این به نظر طبیعی می رسد. بیشتر كارشناسان اعتقاد دارند ایران در گروه مرگ جام جهانی قرار دارد. اما به واقع چنین است؟
     گروه مرگ در رقابت های ورزشی به گروهی گفته می شود كه حداقل ٣ تیم از ٤ تیم حاضر در آن مدعی صعود باشند: مدعی واقعی صعود. وگرنه همه تیم ها دوس بیش از دو هفته از قرعه كشی جام جهانی ٢٠١٨ گذشته و هنوز اهالیت دارند از گروه شان بالا بیایند و صعود كنند. درواقع گروه مرگ گروهی است كه بیش از ٥٠ درصد تیم های حاضر در آن مدعی فتح جام باشند. با این حساب گروه ما در جام جهانی روسیه با حضور تیم های پرتغال، اسپانیا، ایران و مراكش گروه مرگ است؟ قطعا خیر!این گروه برای ما ممكن است مرگ را به همراه داشته باشد اما روی كاغذ گروهی نه چندان سخت برای مدعیان اصلی صعود (پرتغال و اسپانیا) به حساب می آید.
     موضوع مرگ نامیدن گروه ما در جام جهانی وقتی جالب تر می شود كه بدانیم هر ٤ تیم حاضر در گروه B در جام جهانی قبلی رنگ مسابقات حذفی را ندیده بودند!مراكش كه اصلا در جام جهانی برزیل حضور نداشت. ایران هم كه رقابت صعود را به آرژانتین و نیجریه واگذاركرد. اسپانیای مدعی با شكست مقابل هلند و شیلی، در گروه دوم مسابقات جام جهانی ٢٠١٤ در گروه خودش سوم شد و از صعود باز ماند. پرتغال هم در گروهی كه امریكا و غنا حضور داشتند، نتوانست صعود كند تا آلمان و امریكا باشند كه راهی مرحله حذفی می شوند. در نتیجه گروه دوم مسابقات جام جهانی روسیه درواقع تنها گروهی است كه هیچ كدام از تیم های حاضر در آن در دوره قبلی رنگ حضور در مرحله حذفی را ندیده بودند! و از این حیث ضعیف ترین گروه مسابقات است.

این یادداشت در روزنامه اعتماد مورخ 20 آذر 96 به چاپ رسیده.